Sức khỏe mùa giao mùa cuối 2026: Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Mùa giao mùa cuối năm — giai đoạn “vàng” của virus
Những tháng cuối năm 2026, thời tiết chuyển mùa đột ngột. Đây là điều kiện thuận lợi cho virus và vi khuẩn gây bệnh hô hấp phát triển.
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vừa cảnh báo tình hình này. Các bệnh lây qua đường hô hấp đang gia tăng, nhất là cúm mùa và Covid-19. Mỗi gia đình cần chủ động phòng bệnh ngay từ bây giờ.
Cúm mùa và Covid-19 tiếp tục đe dọa
Theo WHO, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 1 tỷ ca cúm mùa. Trong đó, 290.000 đến 650.000 ca tử vong. Mùa cúm 2025–2026, virus cúm gia tăng trên toàn cầu. Chủng A(H3N2) chiếm ưu thế ở nhiều khu vực, bao gồm Đông Nam Á. Chủng này gây triệu chứng nặng hơn ở người cao tuổi.
Tại Việt Nam, từ đầu năm đã ghi nhận hơn 132.000 ca cúm mùa. Các chủng lưu hành gồm A(H1N1), A(H3N2) và cúm B. Biến thể NB.1.8.1 của SARS-CoV-2 (dòng phụ Omicron) đang lưu hành toàn cầu. Covid-19 vẫn là mối quan ngại dù không còn là đại dịch.
Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng “đồng nhiễm”. Bệnh nhân có thể mắc cùng lúc cúm và Covid-19, hoặc kết hợp RSV. Tình trạng này gây triệu chứng nặng hơn và kéo dài hồi phục.
Ai là nhóm nguy cơ cao?
Người trên 65 tuổi, trẻ dưới 5 tuổi và phụ nữ mang thai cần đặc biệt chú ý. Người có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, hen suyễn cũng thuộc nhóm nguy cơ. Nhóm này dễ gặp biến chứng nặng nếu mắc bệnh. Tỷ lệ nhập viện do cúm ở người cao tuổi cao gấp 5–10 lần người trẻ.
6 biện pháp bảo vệ sức khỏe được Bộ Y tế khuyến cáo
Cục Phòng bệnh đưa ra 6 biện pháp phòng bệnh hiệu quả trong mùa giao mùa:
Thứ nhất, đeo khẩu trang tại nơi đông người và khi có triệu chứng hô hấp. Khẩu trang vẫn là rào cản hiệu quả ngăn virus lây qua giọt bắn. Khẩu trang y tế giảm tới 70% nguy cơ lây nhiễm trong không gian kín.
Thứ hai, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Đặc biệt rửa tay sau khi ra nơi công cộng, trước khi ăn. Rửa tay đúng cách trong 20 giây loại bỏ 99% vi khuẩn.
Thứ ba, tiêm phòng cúm mùa và các vaccine được khuyến cáo. Vaccine cúm nên tiêm nhắc lại hàng năm vì virus thay đổi liên tục. WHO khuyến cáo tiêm trước mùa dịch 2–4 tuần.
Lối sống lành mạnh và xử trí khi có triệu chứng
Thứ tư, duy trì lối sống lành mạnh. Ăn uống hợp lý, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày. Ngủ đủ 7–8 tiếng và kiểm soát tốt bệnh nền. Đây là nền tảng tăng cường sức đề kháng.
Thứ năm, giữ ấm cơ thể khi trời lạnh, nhất là vùng cổ, ngực và bàn chân. Nhiệt độ giảm đột ngột giúp virus dễ tấn công. Nên mặc nhiều lớp áo mỏng thay vì một lớp dày.
Thứ sáu, khi ho, sốt, đau họng hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế sớm. Tránh tự ý dùng kháng sinh. Hạn chế tiếp xúc gần để không lây lan. Kháng sinh vô hiệu với virus và tự ý dùng gây nguy cơ kháng thuốc.
Chế độ dinh dưỡng tăng sức đề kháng mùa lạnh
Mùa thu đông nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C như cam, quýt, kiwi. Vitamin D từ cá hồi, trứng, nấm cũng rất cần. Kẽm (hải sản, thịt bò, hạt bí) và probiotics (sữa chua, kim chi) giúp hỗ trợ miễn dịch.
Vitamin C kích hoạt sản xuất bạch cầu — “lính canh” của hệ miễn dịch. Kẽm đóng vai trò thiết yếu trong việc nhân lên tế bào miễn dịch.
Uống đủ 1,5–2 lít nước ấm mỗi ngày. Ăn đủ rau xanh, hạn chế rượu bia và đồ ăn nhanh. Trà gừng, trà mật ong chanh là lựa chọn tốt. Chúng giữ ấm cơ thể và hỗ trợ kháng viêm.
Giữ sạch không gian sống — yếu tố thường bị bỏ quên
Vệ sinh môi trường sống đóng vai trò quan trọng. Nên thông thoáng nhà cửa hàng ngày, nhất là khi trời ẩm ướt. Mở cửa sổ lúc khô ráo để không khí lưu thông. Tay nắm cửa, điện thoại, bàn phím nên lau bằng dung dịch khử khuẩn mỗi ngày.
Chủ động phòng bệnh — bảo vệ cả gia đình
Bộ Y tế nhấn mạnh, chưa ghi nhận thay đổi bất thường về độc lực virus. Tuy nhiên, đồng nhiễm nhiều virus có thể gây triệu chứng nặng ở nhóm nguy cơ.
Chủ động phòng bệnh bảo vệ cả bản thân và gia đình. Dịp cuối năm, nhu cầu đi lại tăng cao, nguy cơ lây nhiễm lớn hơn. Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh — mùa giao mùa là lúc cần thực hiện nghiêm túc nhất.
Tác giả: Kim Thoa
Đọc thêm: Đời Sống | Du Lịch & Ẩm Thực
